"Bài ca của nàng Solveig" là nhạc phẩm trong vở kịch thơ "Peer Gynt" của nhà soạn kịch Na Uy Henrick Ibsen (1828-1906), người được mệnh danh là "cha đẻ của kịch hiện đại". Ông được đánh giá là nhà viết kịch lớn đã "khuấy động cả sân khấu châu Âu nửa cuối thế kỷ 19 và mở đầu cho thời kỳ hưng thịnh thứ ba của sân khấu châu Âu" (thời kỳ đầu là sân khấu cổ Hy Lạp, thời kỳ thứ hai là sân khấu Phục hưng với Shakespeare và Molie), đánh dấu một bước ngoặt mới trong nghệ thuật viết kịch và có ảnh hưởng trực tiếp hay gián tiếp đến một số nhà viết kịch lớn sau này như B. Shaw (Anh), G. Hauptman (Đức), A. Miller (Mỹ). Hai tác phẩm mở đầu cho thời kỳ chói lọi của Ibsen, đưa tên tuổi ông vào hàng ngũ văn hào thế giới là "Brand" (1866) và "Peer Gynt" (1876). Trong vở "Peer Gynt", ông phê phán mạnh mẽ mọi tật xấu của những con người tầm thường, phổ biến trong xã hội thời bấy giờ. Cùng với phần nhạc nền của nhạc sĩ thiên tài Edvard Grieg (1843-1907), "Peer Gynt" trở thành một tác phẩm kinh điển mang đậm "chất Na Uy" có thể so sánh với "Faust" của Goethe ở Đức hay "Hamlet" của Shakespeare ở Anh. "Chất Na Uy" trong kịch bản và các nhạc phẩm của vở kịch "Peer Gynt" phải chăng thể hiện tâm hồn và bản sắc của con người ở xứ sở lạnh giá phương bắc ấy, với rừng núi hùng vĩ và những tháng mùa đông dài dặc tối tăm lạnh lẽo và ảm đạm? Những gì tôi được đọc về đất nước và con người Na Uy, âm nhạc của xứ sở ấy mà tôi vẫn thường nghe (Secret Garden là ban nhạc mà tôi ưa thích), cho tôi cảm nhận về một đất nước, một dân tộc với hai thái cực sâu lắng và dữ dội, nhu mì và mạnh mẽ, tưởng chừng đối lập nhưng lại hoà hợp không ngờ.
Trở lại với âm nhạc của Edvard Greig và nhạc phẩm "Bài ca của nàng Solveig". Nhận xét về âm nhạc của Edvard Greig, nhà soạn nhạc Nga Tchaikovsky đã viết như sau: "Âm nhạc của Greig giàu chất thương cảm đắm đuối, mang trong mình vẻ đẹp của thiên nhiên Na Uy, khi thì ảm đạm, khiêm nhường, khi thì hùng vĩ, tráng lệ, có một sức quyến rũ không tả xiết, luôn tìm thấy trong mỗi chúng ta lời đáp đồng tình nồng nhiệt". "Bài ca của nàng Solveig" là một minh chứng cho thấy sức quyến rũ từ những âm thanh được Greig tạo ra trên thế gian này. Ẩn chứa trong bài hát là mối tình bi kịch giữa Peer Gynt và Solveig. Trong vở kịch của Ibsen, nhân vật Peer Gynt phản bội mọi người, kể cả mẹ và người yêu Solveig. Chuyện rằng Peer gặp Solveig và ngay từ lần đầu gặp gỡ anh đã phải lòng cô và tuyên bố "Quỉ ma trong ký ức, quỉ ma trong đàn bà, trừ một người". Nói vậy nhưng anh vẫn đi tìm huyễn mộng, bỏ thực tại và tình yêu. Khi anh đi hoang trở về nghe nàng hát [chính là bài hát mà tôi đang nói tới], anh lại bỏ đi nhưng lần này không vì mộng phiêu lưu mà vì sợ trách nhiệm, sợ đối diện với chính mình. Và rồi, khi hoàn toàn kiệt quệ, anh trở về quỳ dưới chân nàng xin tha thứ và được tha thứ, được yêu, được nghe bài hát thứ hai.
Nàng Solveig trong vở kịch "Peer Gynt" (nguồn: www.nathalienordquist.com)
Bài hát thứ nhất mà Peer Gynt nghe Solveig hát, ấy là khi cô đang ở trong một túp lều trên rừng, chăn dê và xe chỉ đợi Peer trở về. Nguyên tác kịch thơ của Ibsen (Greig đã phổ nhạc cho lời thơ ấy) mô tả khung cảnh đó như sau:
"Người đàn bà (đưa mắt xuống đường và hát)
Mùa đông tàn mùa xân cũng qua
Rồi mùa hè tháng năm dần xa
Em biết có ngày anh quay lại
Lời hứa chờ anh em vẫn chờ
(lùa dê, xe chỉ, rồi lại hát)
Cầu Chúa đỡ nâng bước đường dài
Cho anh an vui dưới bóng Ngài
Chờ đến một ngày ta gặp lại
Kiếp này hay đến kiếp nào."
Trong âm nhạc, "Bài ca của nàng Solveig" là khúc nhạc thứ tư nằm trong Tổ khúc Peer Gynt số 2 Opus 55 của Edvard Grieg. Cùng với Tổ khúc Peer Gynt số 1 Opus 46, tổ khúc nêu trên trở nên nổi tiếng với vai trò là những tác phẩm hoà nhạc độc lập. Trong đó nổi tiếng nhất, được hết thảy những thế hệ khán giả của vở kịch "Peer Gynt" cũng như những người chưa bao giờ được xem vở kịch ấy yêu thích, đó chính là "Bài ca của nàng Solveig".
Với tôi, "Bài ca của nàng Solveig" từ lâu đã không còn xa lạ qua giọng hát của NSND Lê Dung. Và bài hát ấy chỉ chờ có dịp là lại khuấy động tâm hồn tôi bằng những lời ca tha thiết: "Anh sẽ về rồi anh sẽ về".
Có người nói nếu họ ở vào địa vị của Peer Gynt, họ sẽ không thể dằn lòng dứt áo ra đi. Peer Gynt quả là một anh khờ, một kẻ tự huỷ hoại bằng những mâu thuẫn nội tâm để rồi vuột mất cơ hội trở thành một con người hạnh phúc, được sống bên người con gái yêu mình nồng thắm, họ nói vậy. Nhưng giả dụ bạn là Peer Gynt, trí tưởng tượng bay bổng và lòng đầy mộng ước, ưa phiêu lưu mà bỏ quên thực tại, bạn sẽ làm gì khi nghe "Bài ca của nàng Solveig"?
Có nhiều người cho rằng Lucia Popp là ca sĩ thể hiện thành công nhất "Bài ca của nàng Solveig" (Solveig's song).
- Mã: Chọn tất cả
http://youtube.com/watch?v=aU0WNE14RAY
Và Sarah Brightman cũng là cái tên được tìm kiếm khi ai đó muốn nghe nàng Solveig hát.
- Mã: Chọn tất cả
http://www.imeem.com/people/2hLrV3E/video/B0cWdjNZ/sarah_brightman_solveigs_song_movies_video/
Còn đây là "Bài ca của nàng Solveig" qua giọng ca của NSND Lê Dung.
- Mã: Chọn tất cả
http://amnhac.timnhanh.com/ngocduc84/song/35A50750
Tham khảo:
1/ Wikipedia
2/ www.tuanvietnam.net/vn/nghexemdoc/bannh ... index.aspx
3/ www.viet.no/index.php?option=com_conten ... &Itemid=43
4/ Na Uy: Đất nước, con người (Xuân Hồng, Thu Hà biên soạn, Nxb. Thế Giới, 2004)
