Nước mình có mấy… ông Tổ?

  
Thảo luận các vấn đề trong cuộc sống và trong QBO.

Nước mình có mấy… ông Tổ?

Bài viết chưa xemgửi bởi taczan » Thứ 7 Tháng 4 24, 2010 12:08 am

Nước mình có mấy… ông Tổ?


Sao Hồng

Chẳng phải tự dưng mình cắc cớ hỏi vậy. Con nít 10 tuổi hỏi đấy! Tối hôm qua, mình đón cô út từ Nhà văn hoá Thiếu nhi về, nghe “nàng” thông báo: ”thứ Sáu này con được nghỉ học. Giỗ Tổ Hùng Vương. À, hôm qua ba đọc báo có nói người ta giỗ tổ… Lạc Long Quân. Thế Việt Nam mình có mấy ông tổ hở ba?”. Mình tắc tị!

Ừ nhỉ? Nếu cứ như báo đài đưa tin thì Việt Nam mình có mấy ông Tổ nhỉ? Sỡ dĩ mình hỏi như thế là vì hai hôm liền 19/4 & 20/4, các báo đài đồng loạt đưa tin: Dâng hương Giỗ Quốc Tổ Lạc Long Quân. Thế mới có chuyện con gái mình hỏi: Việt Nam mình có mấy… ông Tổ? He he…

Cũng như mọi người, chuyện Lạc Long Quân & Âu Cơ sinh ra 100 con từ bọc trăm trứng. Năm mươi con theo Bố lên rừng. Năm mươi con theo Mẹ xuống biển. Từ đó mới hình thành nên trăm tộc người Việt gọi là Bách Việt. Đó là truyền thuyết. Truyền thuyết thì do dân gian truyền miệng từ đời này sang đời khác mà nên. Không phải được ghi lại bằng sử sách hay chứng tích gì.

Truyền thuyết Lạc Long Quân – Âu Cơ và bọc trăm trứng trăm con là cách lý giải sự ra đời và hình thành cội nguồn con người các dân tộc Việt ngày nay của thời đại người Việt cổ hay trung cổ, khi chưa có khoa học phát triển như bây giờ.

Chắc chắn những ai là con dân Việt, đều biết câu ca dao: “dù ai đi ngược về xuôi/ nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba”. Đó là ngày giỗ các Vua Hùng. Nơi giỗ là vùng đất cổ Hương Sơn (Phú Thọ) còn lưu giữ Chùa Hương Tích và đền thờ các Vua Hùng.

Vì sao ngày giỗ các Vua Hùng lâu nay được coi là giỗ Tổ ? Các nhà sử học nói rằng, chính thời đại các Vua Hùng mới có sự hình thành NHÀ NƯỚC (VĂN LANG). Còn trước đó chỉ là các bộ tộc bộ lạc rãi rác khắp vùng lúa nước ven Tây Thái Bình Dương này. Từ đó, người ta coi Nhà nước Văn Lang là cội nguồn của nước Việt Nam ngày nay. Vì thế, ngày giỗ các Vua Hùng, mùng 10 tháng Ba lịch ta được coi là giỗ Tổ. Người dân Việt khắp nơi ghi nhận ngày giỗ Tổ đó dễ có đến cả mấy ngàn năm nay.

Năm 1954, sau chiến thắng Điện Biên Phủ, tại Đền Hùng, Bác Hồ căn dặn vệ quốc quân Đại đoàn Quân Tiên phong về tiếp quản Thủ Đô Hà Nội với lời dặn: “Các vua Hùng đã có công dựng nước. Bác cháu ta phải giữ lấy nước”, cũng là cách Nhà nước Việt Nam mới thời Cụ Hồ gián tiếp ghi nhận các Vua Hùng là người lập nước đầu tiên. xưng đáng là ông Tổ của Việt Nam ngày nay.

Đến con cháu các đời Vua Hùng thời nay lại lý luận bằng phương pháp luận… suy diễn mà rằng: nếu không có Lạc Long Quân thì làm gì có các Vua Hùng? Tại sao lại không có đền thờ Lạc Long Quân?

Có lẽ họ không phân biệt được truyền thuyết khác với lịch sử chăng? Cứ luận theo họ thì các Vua Hùng là ông Tổ của Việt Nam. Còn Lạc Long Quân truyền thuyết là bố các ông Tổ. Nói nôm na là… Tổ bố! Thế thì phải tạo ra đền thờ Tổ bố và tượng để thờ “Tổ… bố” chứ ! He he…

Nói là làm, năm 2007, người ta tạo ra một… dự án rồi dựng nên một ngôi đền trong khu vực Chùa Hương. Gọi là đền thờ… cha của các vua Hùng: Lạc Long Quân. Ông Tổ… bố ! (Chẳng biết căn cứ vào hình hài ở đâu để có tượng Tổ bố nhỉ?)

Năm ngoái, sau 2 năm xây dựng người ta rùm beng làm lễ khánh thành đền thờ Lạc Long Quân (28/03/2009). Đủ các quan chức đến dự nha. Trước đó người ta đã cho đúc pho tượng ông Tổ… bố rồi (họ gọi là tượng “Quốc Tổ Lạc Long Quân”) tiến hành ngày 07/02/2009 tại khu vực đền Hùng. Rồi làm lễ “dâng hương” Tổ bố ngày mùng 6-3 Âm lịch (19/4/2010).

Còn tại sao lại là ngày mùng 6-3 thì chỉ có Trời mới biết? Từ nay người ta sẽ “ăn giỗ” ông Tổ bố (Lạc Long Quân) vào ngày mùng 6 tháng Ba lịch ta và “ăn giỗ” các ông Tổ con (Vua Hùng) ngày mùng 10 tháng Ba.

Hợp lý nhỉ? Chả nhẽ cúng Tổ bố lại sau ngày Tổ con? Nếu cứ theo báo chí và đài phát thanh nhà nước các cấp thì ngày mô, 6-3 hay 10-3 cũng Quốc Tổ cả! Rồi đây, người ta đưa ra Quốc Hội hợp thức hoá và quyết luôn những ngày giỗ các Quốc Tổ. Khi đó bà con ta tha hồ mà được nghỉ lễ cả tuần ! Sướng nhé ! He he…

* * *

Vậy thì có gì là đáng bàn nào? Tốn tiền bạc ư? Không thành vấn đề. Khi đã “phú quý thì sính lễ nghĩa” thôi. Các cụ dạy thế. Lại thêm có đền có tượng từ nay có thêm điểm để hốt bạc… lẻ nhé! Làm ăn phả thế chứ ! Thì cũng như Tây đó thôi. Cậu Rô-mê-ô và cô Giu-li- ét từ văn học bước ra cuộc sống và mang tiền về cho nước Anh thì đã sao?
Vấn đề ở đây là từ một truyền thuyết dân gian, các nhà sử học mấy chục đời nay chưa có cơ sở để chứng minh hay làm sáng tỏ ông Tố bố là ai. Nay nó được “hợp thức hoá” bằng các quyết định “hành chính nhà nước”. Rồi cái truyền thuyết gắn liền với những huyền sử mơ màng chàng Chữ Đồng Tử và nàng Tiên Dung. Hai chàng Sơn Tinh – Thủy Tinh đánh nhau để giành cháu gái ông Tổ bố trong các trang sách thiếu nhi đã bước ra đời sống hiện đại sau mấy ngàn năm, mấy chục ngàn năm tại vùng đât cổ Phú Thọ.

Thế mới có chuyện con trẻ học lớp 3 lớp 4 lại cắc cớ hỏi bố mẹ. “Việt Nam mình có mấy ông Tổ? Mình đang lo ngày mai, con mình lại hỏi. “Tại sao chỉ cúng Lạc Long Quân mà không cúng Âu Cơ hở ba?
Ừ nhỉ? Không có Tổ bà thì lấy đâu có “trăm trứng” để mà có con đàn chắt đống ngày nay? Tổ bố có bằng thánh cũng đố rặn được trăm trứng! Biết đâu, nay mai Hội Phụ nữ Việt Nam lại lên tiếng đấu tranh và phê phán các ông mà rằng: “đến như giỗ Tổ mà còn trọng nam khinh nữ”!

Ôi thôi thôi ! Rắc rối quá đi ! Mà khó trả lời con trẻ quá !
Các câu hỏi đó đâu phải nêu ra ở giữa cuộc hội thảo khoa học lịch sử để mà lý giải bằng các công trình khảo cứu sử học, trình bày chứng cứ khảo cổ, chứng mình bằng kỷ thuật các bon đồng vị 16, 18 hay 21 ?

Các câu hỏi đó cũng đâu phải nêu ra trên các tạp chí khoa học, các diễn đàn chính thức và không chính thức để mà các chuyên gia quốc tế quốc nội khắp nơi bàn luận mổ xẻ ?

Có nhà quản lý văn hoá nào; có nhà sử học nào; có thầy giáo dạy sử nào,… sau khi chứng kiến tham dự các lễ hội “khánh thành” “dâng hương”, “rước tượng” Tổ nêu trên đã bao lần tự hỏi : Việt Nam mình có mấy ông Tổ?

Với mình, là ông bố, sinh ra và lớn lên trong khói lửa chiến tranh kéo dài hơn phần tư thế kỷ. Thoát đựợc chiến tranh đã là may mắn nói chi đến có được trình độ uyên thâm về lịch sử khảo cổ, lý luận học, chính trị học lô gíc học,… để mà trả lời ngay cho đứa trẻ lên 10 bằng một câu đơn giản?

Thôi thì để khỏi “lo bò trắng răng”. Mình xin nợ con mình câu hỏi: Việt Nam mình có mấy ông Tổ ? Nhưng chắc chắn các nhà sử học, các nhà quản lý cũng nợ các thế hệ trẻ thuộc dòng máu Lạc Hồng câu hỏi: VIỆT NAM ƠI, MÌNH CÓ MẤY ÔNG TỔ?

http://quechoablog.wordpress.com/2010/04/23/n%C6%B0%E1%BB%9Bc-minh-co-m%E1%BA%A5y%E2%80%A6-ong-t%E1%BB%95/

_________________________________

Một chút giận, hai chút tham lận đận cả đời ri cũng khổ
Trăm điều lành, ngàn điều nhịn thong dong tấc dạ rứa mà vui
taczan
Tôi yêu QBO
Tôi yêu QBO
 
Bài viết: 919
Ngày tham gia: Thứ 3 Tháng 1 12, 2010 11:57 pm
Đến từ: Bùn đất sau lũ

Re: Nước mình có mấy… ông Tổ?

Bài viết chưa xemgửi bởi AnhhaiSG » Thứ 7 Tháng 4 24, 2010 10:03 am

taczan đã viết:Nước mình có mấy… ông Tổ?



Xin trích đây đoạn đầu của Đại Việt Sử ký toàn thư để anh chi tham khảo ni:

Kinh Dương Vương

[1b] Tên húy là Lộc Tục, con cháu họ Thần Nông6 .

Nhâm Tuất, năm thứ 17 . Xưa cháu ba đời của Viêm Đế họ Thần Nông là Đế Minh sinh ra Đế Nghi, sau Đế Minh nhân đi tuần phương Nam, đến Ngũ Lĩnh8 lấy con gái Vụ Tiên, sinh ra vua [Kinh Dương Vương]. Vua là bậc thánh trí thông minh, Đế Minh rất yêu quý, muốn cho nối ngôi. Vua cố nhường cho anh, không dám vâng mệnh. Đế Minh mới lập Đế Nghi là con nối ngôi, cai quản phương Bắc, phong cho vua làm Kinh Dương Vương, cai quản phương Nam, gọi là nước Xích Quỷ.

Vua lấy con gái Động Đình Quân tên là Thần Long9 sinh ra Lạc Long Quân (Xét: Đường kỷ chép: thời Kinh Dương có người đàn bà chăn dê, tự xưng là con gái út của Động Đình Quân, lấy con thứ của

Kinh Xuyên, bị bỏ, viết thư nhờ Liễu Nghị tâu với Động Đình Quân. Thế thì Kinh Xuyên và Động Đình đời đời làm thông gia với nhau đã từ lâu rồi).

Lạc Long Quân

[2a] Tên húy là Sùng Lãm, con của Kinh Dương Vương.

Vua lấy con gái của Đế Lai là Âu Cơ, sinh ra trăm con trai (tục truyền sinh trăm trứng), là tổ của Bách Việt. Một hôm, vua bảo Âu Cơ rằng: "Ta là giống rồng, nàng là giống tiên, thủy hỏa khắc nhau, chung hợp thật khó". Bèn từ biệt nhau, chia 50 con theo mẹ về núi, 50 con theo cha về ở miền Nam (có bản chép là về Nam Hải), phong cho con trưởng làm Hùng Vương, nối ngôi vua.

Sử thần Ngô Sĩ Liên nói: Khi trời đất mới mở mang, có thứ do khí hóa ra, đó là Bàn Cổ thị. Có khí hóa ra rồi sau có hình hóa, không thứ gì ngoài hai khí âm dương cả. Kinh Dịch nói: "Trời đất nung ủ, vạn vật thuần hóa, đực cái hợp tinh, vạn vật hóa sinh"10 . Cho nên có vợ chồng rồi sau mới có cha con, có cha con rồi sau mới có vua tôi. [2b] Nhưng thánh hiền sinh ra, tất có khác thường, đó là do mệnh trời. Nuốt trứng chim huyền điểu mà sinh ra nhà Thương11 , giẫm vết chân người khổng lồ mà dấy nhà Chu12 , đều là ghi sự thực như thế. Con cháu Thần Nông thị là Đế Minh lấy con gái Vụ Tiên mà sinh Kinh Dương Vương, tức là thủy tổ của Bách Việt. Vương lấy con gái Thần Long sinh ra Lạc Long Quân, Lạc Long Quân lấy con gái Đế Lai mà có phúc lành sinh trăm con trai. Đó chẳng phải là cái đã gây nên cơ nghiệp của nước Việt ta hay sao? Xét sách Thông Giám Ngoại kỷ (4)13 nói: Đế Lai là con Đế Nghi; cứ theo sự ghi chép ấy thì Kinh Dương Vương là em ruột Đế Nghi, thế mà kết hôn với nhau, có lẽ vì đời ấy còn hoang sơ, lễ nhạc chưa đặt mà như thế chăng?

Hùng Vương

[3a] Con Lạc Long Quân (không rõ tên húy)14 , đóng đô ở Phong Châu (nay là huyện Bạch Hạc)15 .

Hùng Vương lên ngôi, đặt quốc hiệu là Văn Lang (nước này đông giáp biển Nam Hải, tây đến Ba Thục, bắc đến hồ Động Đình, nam giáp nước Hồ Tôn, tức nước Chiêm Thành, nay là Quảng Nam), chia nước làm 15 bộ là: Giao Chỉ, Chu Diên, Vũ Ninh, Phúc Lộc, Việt Thường, Ninh Hải, Dương Tuyền, Lục Hải, Vũ Định, Hoài Hoan, Cửu Chân, Bình Văn, Tân Hưng, Cửu Đức; đều là đất thần thuộc của Hùng

Vương; còn bộ gọi là Văn Lang là nơi vua đóng đô16 . Đặt tướng văn gọi là Lạc Hầu, tướng võ gọi là Lạc Tướng (chữ Lạc Tướng, sau chép sai là Hùng Tướng17 ). Con trai vua gọi là Quan Lang, con gái vua gọi là Mị Nương. Quan coi việc gọi là Bồ Chính, đời đời cha truyền con nối, gọi là phụ đạo. Vua các đời đều gọi là Hùng Vương. Bấy giờ dân ở rừng núi thấy ở sông ngòi khe suối đều có tôm cá, nên rủ nhau đi bắt cá để ăn, thường bị thuồng luồng làm hại, [3b] đến thưa với vua. Vua nói: "Người man ở núi khác với các loài thủy tộc; các thủy tộc ấy ưa cùng loài mà ghét khác loài, cho nên mới bị chúng làm hại. Rồi vua bảo mọi người lấy mực vẽ hình thủy quái ở mình. Từ đấy thuồng luồng trông thấy không cắn hại nữa. Tục vẽ mình của người Bách Việt có lẽ bắt đầu từ đấy.

Đời Hùng Vương thứ 6, ở hương Phù Đổng, bộ Vũ Ninh có người nhà giàu, sinh một con trai, đến năm hơn ba tuổi ăn uống béo lớn nhưng không biết nói cười. Gặp lúc trong nước có tin nguy cấp, vua sai người đi tìm người có thể đánh lui được giặc. Ngày hôm ấy, đứa trẻ bỗng nói được, bảo mẹ ra mời thiên sứ vào, nói: "Xin cho một thanh gươm, một con ngựa, vua không phải lo gì". Vua ban cho gươm và ngựa, đứa trẻ liền phi ngựa vung gươm tiến lên trước, quan quân theo sau, đánh tan quân giặc ở chân núi Vũ Ninh18 . Quân giặc tự quay giáo đánh lẫn nhau, chết rất nhiều, bọn sống sót đều rạp lạy, tôn gọi đứa trẻ ấy là thiên tướng, liền đến xin hàng cả. Đứa trẻ phi ngựa [4a] lên trời mà đi. Vua sai sửa sang chỗ vường nhà của đứa trẻ để lập đền thờ, tuế thời cúng tế. Về sau, Lý Thái Tổ phong là Xung Thiên Thần Vương. (Đền thờ ở cạnh chùa Kiến Sơ, hương Phù Đổng).

Thời Thành Vương nhà Chu [1063-1026 TCN], nước Việt ta lần đầu sang thăm nhà Chu (không rõ vào đời Hùng Vương thứ mấy), xưng là Việt Thường thị, hiến chim trĩ trắng. Chu Công nói: "Chính lệnh không ban đến thì người quân tử không coi người ta là bề tôi của mình", rồi sai làm xe chỉ nam đưa sứ giả về nước.

Cuối thời Hùng Vương, vua có con gái gọi là Mị Nương, nhan sắc xinh đẹp. Thục Vương nghe tiếng, đến cầu hôn. Vua muốn gả, nhưng Hùng hầu can rằng: "Họ muốn chiếm nước ta, chỉ lấy việc hôn nhân làm cớ mà thôi". Thục Vương vì chuyện ấy để bụng oán giận. Vua muốn tìm người xứng đáng để gả, bảo các bề tôi rằng: "Đứa con gái này là giống tiên, người nào có đủ tài đức mới cho làm rể". Bấy giờ có hai người từ ngoài đến, lạy dưới sân để cầu hôn. Vua lấy làm lạ, hỏi thì họ thưa rằng một người là [4b] Sơn Tinh, một người là Thủy Tinh, đều ở trong cõi cả, nghe nhà vua có thánh nữ, đánh bạo đến xin lĩnh mệnh. Vua nói: "Ta có một người con gái, lẽ nào lại được cả hai rể hiền?". Bèn hẹn đến ngày hôm sau, ai đem đủ sính lễ đến trước thì gả cho người ấy. Hai người vâng lời, lạy tạ ra về. Hôm sau, Sơn Tinh đem các đồ châu báu vàng bạc, chim núi thú rừng đến dâng. Vua y hẹn gả con cho. Sơn Tinh đón vợ về ở ngọn núi cao trên núi Tản Viên. Thủy Tinh cũng đem sính lễ đến sau, giận tiếc là không kịp, bèn kéo mây làm mưa, dâng nước tràn ngập, đem các loài thủy tộc đuổi theo. Vua cùng Sơn Tinh lấy lưới sắt chăng ngang thượng lưu sông Từ Liêm19 để chặn lại. Thủy Tinh theo sông khác, từ Ly Nhân vào chân núi Quảng Oai20 rồi theo dọc bờ lên cửa sông Hát, ra sông lớn21 mà rẽ vào sông Đà để đánh Tản Viên, nơi nơi đào sâu thành vực thành chằm, chứa nước để mưu đánh úp. Sơn Tinh có phép thần biến hóa, gọi [5a]22 người man đan tre làm rào chắn nước, lấy nỏ bắn xuống, các loài có vẩy và có vỏ trúng

tên đều chạy trốn cả. Rốt cuộc Thủy Tinh không thể xâm phạm được núi Tản Viên. (Tục truyền Sơn Tinh và Thủy Tinh từ đấy về sau đời đời thù oán, mỗi năm mùa nước to thường vẫn đánh nhau).

Núi Tản Viên là dãy núi cao của nước Việt ta, sự linh thiêng rất ứng nghiệm. Mị Nương đã lấy Sơn Tinh, Thục Vương tức giận, dặn lại con cháu phải diệt Văn Lang mà chiếm lấy nước. Đến đời cháu là Thục Phán có dũng lược, bèn đánh lấy nước.

Sử thần Ngô Sĩ Liên nói: Thời Hùng Vương đặt chư hầu để làm phên giậu, chia nước làm 15 bộ. Ở 15 bộ ấy đều có trưởng và tá. Vua theo thứ bậc cắt đặt các con thứ để cai trị. Nói 50 con theo mẹ về núi, làm sao biết không phải là như thế? Vì mẹ làm quân trưởng, các con đều làm chúa một phương. Cứ xem như tù trưởng người man ngày nay xưng là nam phụ đạo, [5b] nữ phụ đạo (nay bản triều đổi chữ phụ đạo ___ ___ thành chữ phụ đạo ___ ___ thì có lẽ đúng như thế). Còn như việc Sơn Tinh, Thủy Tinh thì rất là quái đản, tin sách chẳng bằng không có sách, hãy tạm thuật lại chuyện cũ để truyền lại sự nghi ngờ thôi).

Trở lên là [kỷ] Hồng Bàng thị, từ Kinh Dương Vương được phong năm Nhâm Tuất, cùng thời với Đế Nghi, truyền đến cuối thời vua Hùng Vương, ngang với đời Noãn Vương nhà Chu năm thứ 57 [258 TCN] là năm Quý Mão thì hết, tất cả 2.622 năm [2879 - 258 TCN].

Chi tiết hơn ở trang ni:
http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/sach/dvsktt/dvsktt01.html

:ths
----- No Status -----
AnhhaiSG
Tôi yêu QBO
Tôi yêu QBO
 
Bài viết: 545
Ngày tham gia: Thứ 2 Tháng 4 12, 2010 2:14 am

Re: Nước mình có mấy… ông Tổ?

Bài viết chưa xemgửi bởi Hoa Vinh » Thứ 7 Tháng 4 24, 2010 7:16 pm

Em không biết ông nào là ông tổ 1, tổ 2...nhưng chắc chắn ông tổ của chúng ta ở trên rừng(theo thuyết Đác-uyn). Còn chuyện Long Quân và Âu cơ theo các sử gia có một đoạn cần đính chính như sau: Sau khi sinh được 1 cái bộc con - Thì 2 vị đấy chia nhau - Thực ra là ngồi chồm hổm mà chia trứng, kiểu như người ta bán trứng ngoài chợ ấy...Có được 98 quả - Âu cơ vì tham trứng mà đếm thiếu cho Long Quân(nguyên nhân là do LQ ngồi sai thế) Vì vậy 50 lên rừng và 48 người xuống biển thôi...
Hình đại diện của thành viên
Hoa Vinh
Tôi yêu QBO
Tôi yêu QBO
 
Bài viết: 733
Ngày tham gia: Thứ 5 Tháng 4 17, 2008 4:17 pm

Re: Nước mình có mấy… ông Tổ?

Bài viết chưa xemgửi bởi taczan » Thứ 7 Tháng 4 24, 2010 10:36 pm

Chú quả là thâm =D> Như vậy là 2 trứng có sẵn của Lạc Long Quân (do mặc khố vỏ cây mà ngồi sai tư thế nên đếm nhầm là phải) + 48 trứng theo cha xuống biển, còn Âu Cơ chính xác là mang 52 trứng lên rừng mới đúng phải ko anh 2 SG? (kiểu gì đàn bà chả hơn hahaha) #%(! #%(! #%(!

_________________________________

Một chút giận, hai chút tham lận đận cả đời ri cũng khổ
Trăm điều lành, ngàn điều nhịn thong dong tấc dạ rứa mà vui
taczan
Tôi yêu QBO
Tôi yêu QBO
 
Bài viết: 919
Ngày tham gia: Thứ 3 Tháng 1 12, 2010 11:57 pm
Đến từ: Bùn đất sau lũ

Re: Nước mình có mấy… ông Tổ?

Bài viết chưa xemgửi bởi Phở » Chủ nhật Tháng 4 25, 2010 10:23 pm

Hai anh ni thiệt là... cuối cùng chẳng ai nói đúng đc là có mấy ông tổ.
Hình đại diện của thành viên
Phở
Tôi yêu QBO
Tôi yêu QBO
 
Bài viết: 841
Ngày tham gia: Thứ 4 Tháng 4 21, 2010 11:32 pm
Đến từ: TP Đồng Hới


Quay về • Vấn đề & Thảo luận

Ai đang trực tuyến?

Đang xem chuyên mục này: Không có thành viên nào đang trực tuyến và 8 khách

cron